دانلود مقاله و پروژه

     چکیده مقاله

        حسابداری واحدهای دولتی و غیرانتفاعی با حسابداری واحدهای انتفاعی تفاوتهای قابل ملاحظه ای دارد.

         تفاوتهای با اهمیت موجود در حسابداری سازمانهای مورد بحث عمدتاً در حسابداری فعالیتهای غیرانتفاعی و انتفاعی است، لذا توجه کافی به ویژگیهای محیطی این قبیل فعالیتها و مبانی نظری حسابداری مبتنی بر ویژگیهای مذکور، تفاوتهای مورد نظر را آشکار می سازد.

        Òدر حال حاضر در کشورهای پیشرفته مثل ایالات متحده دو نوع چارچوب نظری در حسابداری موسسات بازرگانی برپایه چارچوب نظری مبتنی بر تصمیم گیری و اصول پذیرفته شده حسابداری موسسات غیر انتفاعی بر اساس چارچوب نظری مبتنی بر مسئولیت پاسخگویی تدوین یافته است.

        Òبدیهی است مقایسه چارچوب نظری حسابداری واحدهای انتفاعی با موسسات غیر انتفاعی تاثیر قابل ملاحظه ای در روشن شدن مفاهیم و تفاوتهای بنیادی حسابداری این دو نوع سازمان دارد.

        Òدر این مقاله ضمن مقایسه بیانیه های مفهومی شماره یک و دو FASBتحت عناوین اهداف گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی و ویژگیهای اطلاعات حسابداری با بیانیه مفهومی شماره یک هیئت تدوین استانداردهای حسابداری دولتی GASB تحت عنوان اهداف گزارشگری مالی وجوه اشتراک و افتراق اساسی حسابداری واحدهای انتفاعی و غیر انتفاعی تشریح می گردد.

        Òبهمین منظور ابتدا خصوصیات کلی صورتهای مالی و گزارشگری مالی واحدهای مورد بحث با یکدیگر مقایسه و سپس تاثیر ویژگیهای محیطی فعالیتهای انتفاعی و غیر انتفاعی بر اهداف حسابداری و گزارشگری مالی واحدهای نامبرده مورد بررسی و تجزیه و تحلیل قرار می گیرد.

     Òواژ ه های کلیدی

Òمبانی نظری حسابداری-اطلاعات حسابداری-گزارشگری مالی- صورتهای مالی

     Òمقدمه

        Òدر ایران به دلایل گوناگون مفاهیم بنیادی حسابداری موسسات غیر انتفاعی از جمله سازمان های دولتی در پرده ای از ابهام باقی مانده است. این مشکل عمدتاً به این علت بوجود آمده است که در دانشگاهها و موسسات آموزشی به جنبه های نظری حسابداری غیر انتفاعی کمتر اهمیت داده شده است.

        Òبهمین دلیل برای روشن شدن مفاهیم حسابداری دولتی، مقایسه چارچوب نظری حسابداری واحدهای انتفاعی با موسسات غیر انتفاعی ضروری بنظر میرسد. بنابراین بیانیه شماره یک GASB با بیانیه شماره یک ودوFASB مقایسه می شوند و از جنبه های زیر مورد مطالعه تطبیقی قرار می گیرند:

        Ò1. ابتدا ویژگیهای کلی صورتهای مالی و گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی و غیر انتفاعی مقایسه می شوند.

        Ò2. سپس تاثیر محیط بر اهداف گزارشگری مالی در هردو بخش بررسی می شود.

        Ò3. در قسمت دیگر تشابه محدودیتهای گزارشگری مالی و ویژگیهای کیفی اطلاعات گزارشگری مالی در هر دو بخش تشریح می گردد.

        Ò4. محیط گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی و محیط فعالیتهای دولتی بررسی تطبیقی می شود.

        Ò5. اهداف گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی و غیر انتفاعی با توجه به نیازهای استفاده کنندگان و با لحاظ محیط گزارشگری ارائه می شود.

        Ò6. در پایان نتیجه مطالعه تطبیقی بیان می شود.

     Òخصوصیات کلی صورتهای مالی و گزارشگری مالی

        Ò1- در بند 5 مفهوم شماره یک FASB تاکید شده است که اهداف بیانیه مربوط به گزارشگری مالی بوده و محدود به صورتهای مالی نمی گردد. به این ترتیب تفاوت مشخصی بین صورتها وگزارشهای مالی اعلام نشده بنابراین به سطح وسیعتر(گزارشگری مالی) توجه می شود. در بیانیه شماره یک GASB نیز در بند 105 دامنه شمول را به گزارشگری مالی ارتباط داده است.

        Ò2- در بند 6 مفهوم شماره یک FASB مقرر گردید که صورتهای مالی ابزار اصلی انتقال اطلاعات به استفاده کنندگان برون سازمانی است. در بند106 بیانیه GASB نیز همین مطلب مورد تاکید است.

        Ò3- در بند7 مفهوم شماره یک FASB آمده که گزارشگری مالی علاوه بر صورتهای مالی شامل سایر ابزارهای انتقال اطلاعات نیز می باشد.در بند 104 بیانیهGASB نیز مقرر است گزارشهای مالی ابزار انتقال اطلاعات مالی به استفاده کنندگان است. ولی گزارشگری مالی تنها منبع اطلاعات مالی درمورد واحدهای دولتی نیست.

        Ò4- در بندهای28تا30 بیانیهFASB اعلام شده که گزارشهای مالی با هدف عمومی و برای استفاده کنندگان برون سازمانی تهیه می شود.بنابراین اهداف این بیانیه عمدتاً بر پایه نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان برون سازمانی تدوین گردیده است.در بندهای105و106 بیانیه GASB نیز اعلام شده است که گزارشهای مالی دولتی برای استفاده کنندگان برون سازمانی تهیه می شود که شامل صورتهای مالی عمومی،خلاصه اطلاعات مالی و گزارشهای جامع سالانه می باشد.

     Òتاثیرمحیط بر اهداف گزارشگری مالی

        Òبند9 مفهوم شماره یک FASB مقرر می دارد: گزارشگری مالی به تنهایی هدف نیست بلکه قصد دارد اطلاعات مفیدی برای تصمیم گیری بازرگانی و اقتصادی تهیه نماید.بنابراین اهداف گزارشگری مالی بصورت وسیعی از نیازهای اطلاعاتی استفاده کنندگان برخاسته که به ماهیت فعالیتهای اقتصادی و تصمیمات استفاده کنندگان بستگی دارد. لذا اهداف این بیانیه تحت تاثیر محیط اقتصادی،قانونی،سیاسی، اجتماعی وهمچنین محدودیتهای اطلاعاتی که گزارشگری مالی تهیه می نماید، قرار گرفته است.

        Òبند103 بیانیه شماره یکGASB نیز تاثیر محیط گزارشگری مالی را بشرح ذیل بیان داشته است: گزارشگری مالی به تنهایی هدف نبوده بلکه قصد داردبرای اهداف متعددی اطلاعات قابل استفاده فراهم نماید.گزارشگری مالی به دولت کمک می کند تا وظیفه پاسخگویی به عموم مردم را انجام دهد و همچنین نیازهای استفاده کنندگانی که امکانات محدودی دارند را تامین می نماید.بهمین منظور اهداف گزارشگری مالی باید نیازهای استفاده کنندگان و تصمیماتی که می گیرند را مورد توجه قرار دهند.

     Òمحدودیتهای گزارشگری مالی

        Òاهداف گزارشگری مالی نه تنها تحت تاثیر محیطی است که گزارشگری مالی در آن صورت می پذیرد بلکه محدودیتهای اطلاعاتی و قیود حسابداری نیز اهداف گزارشگری مالی را متاثر می سازد. محدودیتهای گزارشگری مالی دربندهای17تا23 مفهوم شماره یکFASB تشریح شده است:

        Ò1. اطلاعات مندرج در گزارشهای براساس یک اندازه گیری تقریبی آثارمالی مبادلات گذشته موسسه بازرگانی را ارائه میدهد. تهیه واستفاده از این اطلاعات بدون تحمل مخارج آن ممکن نیست.

        Ò2. اطلاعات مالی بعلت اندازه گیری برحسب واحد پول و رعایت ویژگیهای کیفی اطلاعات دچار محدودیت می شود.

        Ò3. خصوصیات صنعت از محدودیتهاست.

        Ò4. اطلاعاتی که طی یک گزارش مالی ارائه می شود صرفاً به یک واحدخاص مربوط است نه به کل صنعت و اقتصاد.

Ò        محدودیت های گزارشگری مالی دولتی نیز در بندهای 169تا 173 بیا نیه مفاهیم شماره یک GASBمشابه محدودیت های اشاره شده در مفهوم شماره یک FASBبه شرح زیر مورد تاکید قرار گرفته است:

Ò        الف-اطلاعات مندرج در گزارشهای مالی به صورت تقریبی اندازه گیری شده و مربوط به عملیاتی که در گذشته اتفاق افتاده است.

Ò        ب-اطلاعات مالی مندرج در گزارشهای مالی بر حسب ارقام پولی تقویم گردیده وتهیه واستفاده از آن مستلزم مخارج است.

Ò        ج_استفاده کنندگان گزارش های مالی دولتی از اقشار مختلف اجتماع بوده ونیازهای اطلاعاتی آنها نیز ممکن است به همان اندازه متفاوت باشد.

     Òویژگی های کیفی اطلاعات گزارشگری مالی

Ò       در بند 162بیانیه شماره یک مفاهیم GASBمقرر گردیده است:

Ò       گزارشگری مالی ابزار انتقال اطلاعات مالی به استفاده کنندگان است.برای انتقال موثر اطلاعات مذکور,اطلاعات مندرج در گزارش های مالی باید از ویژگی های اساسی قابل فهم بودن ,قابل اتکا بودن ,مربوط بودن وقابل مقایسه بودن ,بر خوردار باشد.

        Òعوامل تشکیل دهنده محیط گزارشگری مالی واحد های انتفاعی

Ò         بند های 10تا 16بیانیه مفهوم شماره یک FASB ویژگی های گزارشگری مالی واحد های انتفاعی را تشریح نموده است که خلاصه آن به شرح زیر می باشد:

Ò         1. بیشتر کالا وخدمات در مقابل پول مبادله می شوندتا اینکه توسط تولید کنندگان مصرف گردند .بنابراین افراد جامعه تصمیمات مربوط به مصرف ، پس انداز وسرمایه گذاری خود را با تخصیص منابع جاری ومورد انتظار به اجرا در می آورند .

Ò         2. تولید و بازاریابی کالا و خدمات اغلب شامل مراحل طولانی ومستمرو پیچیده ای است که نیاز به مبالغ هنگفتی سر مایه دارد که آن نیزبه نوبه خودمستلزم پس انداز اساسی در اقتصاد کشور می باشد.

Ò         3. اکثر فعالیت های تولیدی از طریق شرکت های انتفاعی با سر مایه گذاری خصوصی صورت می گیرد.بنابراین سرپرستان ومدیران حرفه ای معمولاً کنترل منابع شر کت را در دست گرفته ودر مورد چگونگی تخصیص منابع تصمیم می گیرند.

         Ò4. واحدهای انتفاعی سرمایه لازم برای فعالیت های تولیدی وبازرگانی خود رانه تنها از طریق موسسات بزرگ وکوچک مالی بلکه از طریق انتشار وفروش سهام و اوراق قرضه به عموم مردم افزایش می دهند.

Ò       5. منابع تولیدی(بالاخص در آمریکا) متعلق به بخش خصوصی است تا دولتی لیکن دولت به اشکال مختلف و به منظور تخصیص بهینه منابع در جهت تحقق اهداف کلان اقتصادی و رفاه اجتماعی مداخله می نماید.

Ò         6. اگر شخص حقیقی یا حقوقی،اطلاعاتی در اختیار داشته باشند که آنها را در ارزیابی بازده و ریسک مورد انتظار سرمایه گذاری های مختلف یاری نماید،اثر بخشی آنها در انجام این امر افزایش می یابد.

     Òمحیط گزارشگری مالی دولتی

       Òفعالیت های دولتی به صورت سنتی در دو دسته فعالیتهای نوع دولتی(غیر انتفاعی)و فعالیت های نوع بازرگانی طبقه بندی گردیده است.فعالیت های نوع دولتی را وزارتخانه ها و موسسات دولتی انجام می دهند و از سوی دیگر فعالیتهای نوع بازرگانی نیز از طریق ایجاد واحدهای خاصی تحت عنوان شرکتهای دولتی انجام می شود.

     Òمحیط فعالیتهای نوع دولتی

Ò       در بند 113بیانیه GASB ویژگیهای مهم محیط دولتی که گزارشگری مالی را تحت تاثیر قرار می دهد و باید در تدوین اهداف گزارشگری مالی مورد توجه دقیق قرار گیرد به شرح زیر است:

Ò       الف-ویژگی های اساسی ساختار دولتی و خدماتی که ارائه مینماید شامل:

Ò       1-شکل مباشرتی(نمایندگی)دولت وتفکیک قوا

Ò       2-سیستم حکومتی دولت

       Ò3-رابطه بین پرداخت کنندگان مالیات و خدماتی که دریافت می کنند

Ò       ب-ویژگیهای کنترلی ناشی از ساختار دولتی

Ò       1-بودجه به عنوان ابزاری جهت بیان سیاستهای عمومی،مقاصد مالی و یک روش اعمال کنترل

Ò       2-استفاده از نظام حسابداری حسابهای مستقل برای اهداف کنترلی

Ò       ج- سایر ویژگیها نظیر:

Ò       1-عدم تشابه بین سازمانهای دولتی

Ò       2-اهمیت سرمایه گذاری در دارایی های سرمایه ای که در آمد تولید نمی کند

       Ò3-طبیعت سیاسی بودن سازمانهای دولتی

Ò       در بند 117 در مورد رابطه  پرداخت کنندگان مالیات وخدما تی که دریافت می نماید ، مقرر گردیده است که دولت ضرورتاً مالیات وضع نموده وخدمات ارایه می نماید.

Ò       بنابراین وضع مالیات ها و ارایه خدمات توسط دولت دارای ویژگی های معینی به شرح زیر است که درتدوین اهداف گزارشگری مالی باید مورد توجه قرار گیرد :

       Òالف – مودیان مالیاتی داوطلبانه درتامین منابع مالی مشارکت نمی کنند، آنها حق انتخاب پرداخت یا عدم پرداخت مالیات را ندارند، حتی اگر ازخدمات دولتی هیچگونه استفاده ای ننمایند.

Ò       ب- مبلغ مالیاتی که توسط شهروندان پرداخت می شود عموماً بستگی به ارزش اموال و درآمد مشمول مالیات آنان دارد و هیچ ارتباطی بین مالیات پرداختی و خدمات دریافتی از دولت وجود ندارد.

Ò       ج- هیچگونه رابطه مبادله ای بین منابع مالی تامین شده و خدمات ارائه شده وجود ندارد.

Ò       د-دولت اغلب خدماتی را به صورت انحصاری ارائه می نماید، در حالی که این قبیل خدمات در سایر کشورها توسط بخش خصوصی ارائه می گردد.

       Òه-اندازه گیری کمیت و کیفیت بیشتر خدمات ارائه شده توسط دولت بسیار مشکل است.

Ò       در بند 119 بیانیه مفاهیمGASB مقرر گردیده است که بودجه مهمترین سند مالی دولتی است.

Ò       بودجه سالانه با ویژگی هایی که بصورت خلاصه در ذیل به آن اشاره می شود،گزارشگری مالی دولتی را تحت تاثیر قرار می دهد:

       Òالف-بودجه یک بیانیه رسمی است که سیاست عمومی دولت را در مورد هدف ها و اولویت ها و راه های تامین منابع مالی مورد نیاز جهت تحقق اهداف تعیین شده، اعلام می نماید.

Ò       ب- بودجه یک برنامه مالی حاوی پیش بینی هزینه های سال مالی و راه های تامین منابع مالی مورد نیاز است.

Ò       ج- بودجه نوعی اعمال کنترل از سوی قوه ی مقننه بر قوه مجریه است.

Ò       د- بودجه می تواند مبنایی برای ارزیابی عملکرد دولت فراهم نماید.

Ò       در بند 121 و 122 بیانیه مذکور استفاده از نظام حسابداری حسابهای مستقل به منظور اعمال کنترل های لازم در مورد مصرف هر وجهی در محل صحیح خود به شرح زیر مورد تاکید قرار گرفته است.

       Òالزامات مالی و قانونی و محدودیت هایی که منجر به استفاده از سیستم حسابداری حساب های مستقل می شود  باید به عنوان بخشی از وظیفه پاسخگویی دولت محسوب گردد به نحوی که وضعیت مالی و ارائه نتایج حاصل از عملیات دولت در کل نادیده گرفته نشود .

     Òمحیط فعالیت های نوع بازرگانی

Ò        در بند 143بیانیه GASB محیط فعالیت های نوع بازرگانی به شرح زیر بیان گردیده است : دولت ها به صورت مکرر در فعالیت های بازرگانی مشارکت می کنند . بدین ترتیب که مصرف کننده بهای خدمات دریافتی را پرداخت می نماید .

Ò        فعالیت های بازرگانی دولتی هم بخشی از دولت محسوب و مشابه فعالیت های دولتی  مشمول پاسخگویی عمومی است . موارد تشابه و عدم تشابه این قبیل فعالیت ها در بند های 144 تا 158 بیانیه شماره یک مفاهیم GASB تشریح شده است.

Ò        1-رابطه مستقیمی بین خدمات ارائه شده و بهای خدمات وجود دارد.

Ò        2-این رابطه مبادله ای موجب می شود تا استفاده کنندگان گزارش های مالی بر اندازه گیری بهای خدمات ارائه شده،درآمدهای حاصله از خدمات و تفاوت بین این دو،تاکید ورزند.

Ò        3- اطلاعات بهای تمام شده خدمات برای تصمیمات سیاست عمومی مفید است.

Ò        4- اغلب دارایی های سرمایه ای فعالیت های بازرگانی درآمد تولید می کنند.در حالی که بیشتر دارایی های سرمایه ای فعالیت های دولتی درآمد ایجاد نمی نمایند .

Ò        5- بودجه ی فعالیت های بازرگانی به تصویب مجلس نمی رسد بلکه به تصویب مراجع ذیربط نظیر مجمع عمومی می رسد.سیستم حسابداری حسابهای مستقل در مورد فعالیت های بازرگانی بکارگرفته نمی شود.

Ò        6- به طور کلی استفاده کنندگان و موارد استفاده از گزارش های مالی دولتی صرف نظر از اینکه فعالیت از نوع بازرگانی و یا از نوع دولتی است،یکسان می باشد.

Ò        7-سرمایه گذاران و اعتباردهندگان نیازمند اطلاعاتی هستند که بدانند آیا فعالیت های بازرگانی نقدینگی کافی برای پرداخت بدهی های بلند مدت تحصیل می نمایند و این تامین نقدینگی استمرار خواهد داشت یا خیر.

     Òاهداف گذارشگری مالی

       Òدر بندهای 32 تا 54 FASB اهداف کلی گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی به شرح خلاصه زیر ارائه می گردد:

Ò       1. گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را فراهم نماید که برای تصمیم گیری اقتصادی سرمایه گذاران،اعتبار دهند گان بالقوه و بالفعل و سایر استفاده کنند گان مفید باشد.

Ò       2. گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را برای سرمایه گذاران و اعتباردهند گا ن بالفعل و بالقوه و همچنین سایر استفاده  کنند گان فراهم نماید که آنها را در ارزیابی میزان ، زمانبندی و نامعلومی دریافت های نقدی سود سهام مورد انتظار و بهره و درآمدهای حاصل از فروش و سررسید اوراق بهادار و وام ها کمک نماید .

Ò       3.گزارشگری مالی باید اطلاعات مربوط به منابع اقتصادی شرکت، محل تامین منابع مذکور و همچنین تاثیرمعاملات ، رویدادها و شرایطی را که منجر به تغییراین منابع می گردد ، نشان دهد.

Ò       4. گزارشگری مالی باید اطلاعات مربوط به نتایج عملیات شرکت برای یک دوره مالی را فراهم نماید

Ò       5. گزارشگری مالی باید اطلاعات لازم در مورد منابع و مصارف نقدی و دریافت و باز پرداخت وام شرکت فراهم نماید.

Ò       6. گزارشگری مالی باید اطلاعاتی را فراهم نمایدکه استفاده کنند گان را در ارزیابی کارایی و حفظ امانت و ایفای نقش مباشرتی مدیران واحد های اقتصادی کمک نمایند .

       Ò7. گزارشگری مالی باید حاوی توضیحات و تفسیر هایی باشد که استفاده کنندگان را در درک اطلاعات تهیه شده کمک کند

       Òدربند 174 بیانیه شماره یک مفاهیمGASB  مقرر گردیده است که اهداف گزارشگری مالی دولتی ضمن در نظر گرفتن تاثیر محیط دولتی بر گزارشگری مالی هر دو نوع فعالیت دولتی و بازرگانی، نیازهای اطلاعاتی کلیه ی استفاده کنندگان را نیز مورد توجه قرار می هد. در بند 175 نیز تاکید شده است که GASB به این نتیجه رسیده است که تفاوت عمده ای  بین اهداف گزارشگری مالی فعالیت های دولتی ( فعالیت غیرانتفاعی ) و اهداف گزارشگری مالی فعالیت های بازرگانی دولت وجود ندارد.

Ò       اهداف گزارشگری مالی دولتی در بندهای 176 تا 179 به شرح زیر بیان شده است :

Ò       دربند 176 مقررگردیده است که گزارشگری مالی باید اطلاعاتی فراهم نماید که به استفاده کنند گان کمک کند تا :

Ò       الف) مسئولیت پاسخگویی دولت را ارزیابی نمایند 

Ò       ب) تصمیمات اقتصادی ،اجتماعی و سیاسی اتخاذ نمایند .

       Òوظیفه مسئولیت پا سخگویی عمومی درگزارشگری مالی دولتی مهم تر از گزارشگری مالی واحد های انتفاعی است.

Ò       دربند177مقررگردیده است که گزارشگری مالی باید ازیک سو به دولت کمک کند تا وظیفه مسئولیت پاسخگویی عمومی خود را ادا نموده و ازسوی دیگراستفاده کنندگان را قادر نماید مسئولیت مذکور را ارزیابی نمایند.

Ò       الف-گزارشگری مالی باید اطلاعاتی  فراهم نماید که تعیین نماید آیا درآمد های سال جاری برای پرداخت های سال جاری کافی بوده است.

Ò       ب-گزارشگری مالی باید نشان دهدکه آیا کسب منابع مالی و همچنین مصرف آن برطبق بودجه مصوب سالانه و سایر قوانین و مقررات صورت گرفته است؟

Ò       ج-گزارشگری مالی باید اطلاعاتی فراهم نماید که استفاده کنندگان را در ارزیابی قدرت تدارکات کالا و خدمات و هزینه ها و وظایف اجرایی واحد دولتی ، یاری نماید.

Ò       بند178نیزبه یکی ازاهداف گزارشگری مالی اختصاص یافته ومقررنموده است که:

Ò       الف-گزارشگری مالی باید اطلاعاتی درمورد منابع ومصارف فراهم نماید.

Ò       ب-گزارشگری مالی باید اطلاعاتی درمورد نحوه تامین منابع مالی مورد نیازبرای انجام فعالیتها وچگونگی تامین نقدینگی واحد دولتی،فراهم نماید.

Ò       ج-گزارشگری مالی باید اطلاعاتی که برای تعیین وضعیت مالی  ناشی ازنتیجه فعالیت سالانه واحد دولتی ضروری است،فراهم نماید.

       Òدربند179GASBتاکیدگردیده است که گزارشگری مالی باید به استفاده کنندگان کمک کند تا سطح خدماتی که واحد دولتی می تواند ارائه نماید و همچنین قدرت ایفای تعهدات سررسید آن را مورد ارزیابی قراردهد.

     Òاستفاده کنندگان گزارشهای مالی 

Ò       بند24بیانه مفهومی شماره یک FASBاستفاده کنندگان گزارش های مالی را به شرح زیراعلام نموده است:

Ò       سرمایه گذاران ، اعتباردهندگان ، تولیدکنندگان ،کارکنان ، مدیریت ، سرپرستان ، مصرف کنندگان ، مشاوران و تحلیل گران مالی،کارگزاران ، حقوق دانان ، اقتصاددانان ، نمایندگان قانونی مردم ، جرایدمالی ، نمایندگان خبری ، اتحادیه های کارگری ، اصناف ، پژوهشگران بازرگانی، معلمان ، دانش آموزان ، دانشجویان و جامعه.

Ò     از نظر اختیار دریافت اطلاعات استفاده کنندگان گزارش های مالی به دو دسته تقسیم می شوند. دسته ای به موجب قوانین و مقررات می توانند اطلاعات مورد نیاز خود را به طرق مقتضی تأمین کنند (دولت، سهامداران شرکت های سهامی و تضامی) و دسته دیگر علیرغم نیاز و یا تمایل به استفاده از گزارش های مالی اختیار دریافت آن را ندارند.

Ò     استفاده کنندگان گزارش های مالی مربوط به فعالیت های دولتی (غیر انتفاعی ) نیز در بند های  130 و131 بیانیه شماره یک مفاهیم GASB در سه گروه اصلی به شرح خلاصه زیرطبقه بندی شده است:

Ò     گروه اول را شهروندان یک کشور نظیر مالیات دهندگان، رأی دهندگان و دریافت کنندگان خدمات ، تشکیل می دهد که دولت مسئول پاسخگویی به آنها است. گروه دوم را نمایندگان منتخب مردم ( اعم از مجلس شوراهای شهر و غیره )، هیأت های امناء و آن دسته از مقامات رسمی دولتی که مسئولیت نظارت بر سایر سطوح دولتی دارند ، تشکیل می دهد و گروه سوم که شامل سرمایه گذاران و اعتبار دهندگان ( اشخاص حقیقی و حقوقی ) می باشد.

     Òنتیجه گیری

     Òوجوه اشتراک و افتراق چارچوب نظری حاکم بر نظام های حسابداری دولتی و انتفاعی به شرح خلاصه زیر قابل استخراج است:

     Òوجوه اشتراک در مفاهیم

Ò     1.هردو بیانیه مقرر نموده اند که دامنه شمول و هدف بیانیه ها محدود به صورت های مالی نبوده بلکه تا سطح گزارشگری مالی توسعه می یابد.

Ò     2.هر دو بیانیه بر این مطلب تأکید نموده اند که صورت های مالی مرکز ثقل گزارشگری مالی بوده و ابزار اصلی انتقال اطلاعات به استفاده کنندگان می باشد.

Ò     3.در هر دو بیانیه تأکید شده است که گزارشگری مالی علاوه بر صورت های مالی ، از طریق سایر گزارش های مالی اطلاعات لازم برای استفاده کنندگان را فراهم می نماید.

Ò     4.هر دو بیانیه این مطلب را مورد تأکید قرار داده اند که محیط گزارشگری ، اهداف گزارشگری مالی را تحت تأثیر قرار می دهد.

Ò     5.محدودیت های گزارشگری مالی مورد استفاده در هر دو بیانیه مشابه می باشد.

Ò     6.ویژگی های کیفی اطلاعات مندرج در گزارش های مالی که در مفهوم شماره دو FASB به تفصیل درباره آنها بحث شده است ، به صورت کامل مورد تأکید بیانیه شماره یک مفاهیم GASB می باشد.

     Òتفاوت های بنیادی در مفاهیم

       Òتفاوت اساسی را باید در محیط حاکم بر گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی و واحدهای دولتی جستجو نمود.

       Òاصول پذیرفته شده حسابداری حاکم بر فعالیت های بازرگانی دولت مشابه اصول پذیرفته شده حسابداری واحدهای انتفاعی بخش خصوصی است . در مقابل محیط  حاکم بر فعالیت های دولتی که از طریق وزارتخانه وموسسات دولتی انجام می شودتفاوت قابل ملاحظه ای با محیط حاکم بر فعالیت های واحد های انتفاعی دارد . تفاوت های بنیادی در محیط گزارشگری مالی فعالیت های دولتی مو جب گردیده است که اهداف گزارشگری مالی بر مبنای مسئولیت پا سخگویی تدوین گردد ومسئولیت مذکور به عنوان زیر بنای محکم کلیه گزارش های مالی قابل استخراج از فرایند گزارشگری, مورد توجه قرار گیرد.گزارشگری مالی نقش اساسی در انجام وظیفه پاسخگویی دولت ایفا نموده ویکی از ابزارهای اصلی ادای این وظیفه می باشد.

Ò        با این ترتیب با توجه به مفهوم پاسخگویی به عنوان زیر بنای گزارشگری مالی دولتی هر سه گروه استفاده گنندگان اصلی (شهروندان، نمایندگان مردم،سرمایه گذاران واعتبار دهندگان که به نحوی در فرایند استقراض مشارکت می نمایند) از گزارش های مالی دولت علاوه بر استفاده در تصمیم گیری های اقتصادی ,اجتماعی وسیاسی درجهت ارزیابی مسئولیت پاسخگویی دولت به طریق زیر استفاده می نمایند:

Ò        الف- مقایسه نتایج مالی با بودجه مصوب

Ò        ب- ارزیابی نتایج مالی ونتایج عملیات

Ò        ج- کمک به حصول اطمینان از رعایت قوانین ومقررات مالی ومحاسباتی مربوط

Ò        د- کمک به ارزیابی کارایی و اثر بخشی عملیات دولت.

       Òویژگی های محیطی گزارشگری مالی فعالیت های غیرانتفاعی دولتی موجب شده است که برخی از مفاهیم بنیادی وبه تبع آن اهداف گزارشگری مالی این دسته از فعالیت های دولت با مفاهیم و اهداف گزارشگری مالی واحدهای انتفاعی تفاوتهایی داشته باشد لیکن این بدان معنا نیست که وجوه تشابه این دو نظام اطلاعاتی نادیده گرفته شده است.

با تشکر

خسته نباشید